Auteursrecht

Auteursrecht 2018-02-23T11:47:19+00:00

Het auteursrecht is waarschijnlijk het meest bekende intellectuele eigendomsrecht. Deels is dit te verklaren door het feit dat het automatisch ontstaat zodra er sprake is van een auteursrechtelijk werk. Hoe werkt dat?

Auteursrecht en het werkbegrip

Om een auteursrecht te hebben, moet er sprake zijn van een werk zoals bedoeld in artikel 1 van de Auteurswet. Wat dat ‘werkbegrip’ uit artikel 1 Auteurswet precies is, wordt niet duidelijk uit het artikel zelf. Artikel 10 geeft dan wel een lijst van zaken die onder andere een auteursrechtelijk werk kunnen zijn, maar ook dit is geen uitputtende lijst en ook geen eenduidig antwoord op de vraag: wanneer ontstaat er een auteursrecht?

Door de brede verwoording van artikel 1 en de lange lijst van artikel 10 Auteurswet, zou men de vraag kunnen stellen: kan het dan in theorie op alles berusten?

Het antwoord is kort gezegd: nee. De Hoge Raad heeft bepaald dat iets een eigen en oorspronkelijk karakter moet hebben wil er sprake zijn van een auteursrechtelijke relevant werk. Daarnaast moest het ook de persoonlijke stempel van de maker dragen.

Ook deze norm geeft nog niet heel veel duidelijkheid, maar laat wel zien dat men al snel een auteursrecht verkrijgt. Zodra men zich enigszins inspant om creatief en origineel te zijn zal het resultaat van deze inspanning al snel beloont worden.

Auteursrecht aanvragen

Het bijzondere van het auteursrecht is dat het van rechtswege ontstaat zodra het werk gemaakt is. Men hoeft het dus niet aan te vragen of te registreren. Ook het veel gebruikte copyright logo’tje © is niet nodig om een het recht te verkrijgen.

Dit heeft een groot voordeel dat ook minder kapitaalkrachtigen in aanmerking komen voor auteursrechtelijke bescherming. Andere intellectuele eigendomsrechten zoals bijvoorbeeld het modellenrecht en het merkenrecht vereisen wel een dergelijk registratie, hetgeen ook de nodige kosten met zich meebrengt. Een auteursrecht verkrijgen is dus kosteloos.

Het nadeel van het feit dat auteursrechten niet worden geregistreerd is dat er weinig zicht is op de overige auteursrechten die er al bestaan. Het kan dus zijn dat u meent een auteursrecht op een door u ontwikkeld product te hebben en dit ook, deels vanwege het auteursrecht, te kunnen exploiteren. Op het moment dat een andere onderneming een vergelijkbaar product heeft ontwikkeld, maar net wat eerder dan u, zult u hier geen weet van hebben tot het moment dat u geconfronteerd wordt met een auteursrechtelijke claim.

Omvang van het auteursrecht

Het auteursrecht is in beginsel een absoluut recht. Dat wil zeggen dat u iedereen kunt verbieden het aan u toekomende auteursrecht te openbaren of te vermenigvuldigen. Qua absoluutheid is het is vergelijkbaar met eigendom van een huis. Dit is in beginsel ook een absoluut recht. U kunt iedereen de toegang tot uw huis ontzeggen en u bent in theorie vrij er mee te doen wat u wilt. Maar net als bij een eigendomsrecht op uw huis heeft het auteursrecht ook beperkingen.

Zo mogen journalisten bijvoorbeeld een (deel van) een werk overnemen om het in een nieuwsverslag of recensie te bepreken. Maar ook bijvoorbeeld het maken van een kopie voor privédoeleinden wordt niet als inbreuk op het auteursrecht gezien.

Auteursrecht handhaven

Het handhaven van een auteursrecht is lastig en kan bovendien kostbaar zijn. Op het moment dat u van mening bent dat iemand een kopie heeft gemaakt van een door u gemaakt werk, bijvoorbeeld een nagemaakt product of overgenomen tekst, moet er eerst vastgesteld worden of dit ook daadwerkelijk een auteursrechtelijke inbreuk is.

Twee voorbeelden:

Indien een tekst die door u geschreven is wordt overgenomen, is het relatief makkelijk om vast te stellen of er sprake is van een auteursrechtenschending. Indien iemand echter een product namaakt, is het al lastiger om vast te stellen of er sprake is van een auteursrechtelijk relevante inbreuk. Zo kan het zijn dat de producten wel erg op elkaar lijken, maar dat dit vooral met de stijl te maken heeft en een stijl kan via het auteursrecht niet beschermd worden, zoals wij in dit artikel over productnaam beschermen als schreven.

Naast het feit dat het lastig kan zijn om vast te stellen of er überhaupt sprake is van een auteursrechteninbreuk, is het handhaven van een auteursrecht in sommige gevallen ook een dure aangelegenheid. Zo is het in auteursrechtzaken, net als andere IE-rechten, gebruikelijk om de daadwerkelijk gemaakte advocaatkosten toe te wijzen aan de winnende partij. De verliezende partij wordt daardoor vaak geconfronteerd met een zeer hoge rekening. Uiteraard heeft dit ook als gevolg dat u als winnende partij ook geheel schadeloos gesteld wordt, maar een zeker risico brengt een IE-zaak wel met zich mee.

Een mogelijkheid om het risico op een dergelijk kostenpost te ontwijken is door de vordering te gronden op de leer van de slaafse nabootsing. Dit heeft echter weer nadelen als het gaat om bewijstechnische aspecten in de procedure. Kortom: een strategie bij het handhaven van een auteursrecht is een aanrader. Onze advocaten kunnen u adviseren over de te volgen strategie en denken ook actief met u mee over de vraag of een gerechtelijke procedure vanuit bedrijfseconomisch oogpunt een aanrader is.

Ontwikkelt u computer programmatuur of CMS systemen? Lees dan hier over auteursrecht op software.

Dus als u met een auteursrechten vraagstuk zit of in het geval u bent aangeschreven door een bedrijf dat claimt dat u inbreuk maakt op een aan hen toebehorend auteursrecht, bel dan direct: 020 – 623 45 77 of vul het formulier in wij nemen contact met u  op. Ons eerste advies is altijd vrijblijvend en kosteloos, maar u bent alsnog verzekerd van het beste juridische advies van een van onze specialisten. Dus bel 020 – 623 45 77 of vul het formulier in!

Advocaten IE-recht

Neem vrijblijvend contact met ons op.