Productnaam of bedrijfsnaam beschermen?

Productnaam of bedrijfsnaam: kan ik die beschermen?

Een cliënt benaderde ons met het volgende probleem:

“Ik maak een designproduct voor in de woonkamer en gebruik daarvoor marmer als materiaal. Het design in combinatie met de materiaalkeuze geeft een herkenbare look en feel aan mijn ontwerpen. Nu heeft een andere designer, vergelijkbare producten op de markt gebracht met een vergelijkbare naam en materiaal. Ik heb geen modelrecht. Wat kan ik hiertegen doen?”

Modellenrecht/auteursrecht op ontwerp?

Binnen het intellectuele eigendomsrecht bestaan er verschillende rechten om verschillende ‘objecten/subjecten’ bescherming te bieden. In het geval van een designproduct kunnen er ook verschillende rechten tegelijkertijd bescherming bieden. Zo is er het (niet-geregistreerde)modellenrecht om nieuwe modelvormen te beschermen. Maar naast dit modelrecht zal er vaak ook een auteursrecht op rusten. Het auteursrecht beschermt immers werken met een eigenlijk oorspronkelijk karakter en een designproduct zal al snel aan deze eisen voldoen.

Het is echter zo dat dergelijke intellectuele eigendomsrechten niet een idee of een stijl beschermen. Het maken van een designproduct dat eenzelfde look en feel heeft als het ontwerp van onze cliënt is dus geen inbreuk op een modelrecht of auteursrecht. Stijlen en ideeën moeten voor iedereen vrij blijven om te gebruiken en inspiratie uit te putten

Slaafse nabootsing van het product?

Dus ook al is het product gebaseerd op een idee en wordt dat op een bepaalde manier ‘schaamteloos’ een kopie van gemaakt, hoeft dat niet te betekenen dat er sprake is van een inbreuk op een intellectueel eigendomsrecht. Het idee en de stijl zijn niet beschermd. Zo heeft dat ook te gelden voor het overnemen van een bepaalde stijl voor website. Het overnemen van deze stijl is niet direct het namaken van een website.

In sommige gevallen biedt de leer van de slaafse nabootsing nog wel uitkomst, maar ook daar wordt geen bescherming geboden voor een idee of stijl, zo bleek uit het arrest van de Hoge Raad tussen Broeren en Duijsens.

Productnaam beschermen: Auteursrecht?

De productnaam was echter ook zeer vergelijkbaar met de door onze cliënt gebruikte productnaam. Let wel: het betreft hier dus de productnaam en niet de handelsnaam. Voor het gebruik van een vergelijkbare handelsnaam biedt de Handelsnaamwet namelijk uitkomst.

In theorie is er een mogelijkheid dat op een productnaam een auteursrecht rust. De vraag of er een auteursrecht op rust is afhankelijk van de vraag of er bepaalde creatieve en vrije keuzes zijn gemaakt door de maker van het werk. Het lijkt onwaarschijnlijk dat een rechter snel zal accepteren dat een enkel woord een auteursrechtelijk werk is. Dat is enerzijds zo omdat het lastig is om één of twee woorden als een echte creatieve creatie te zien. Daarnaast heeft de wetgever bedacht dat voor het beschermen van een dergelijk woord of woordcombinatie men maar een merkrecht moet aanvragen. Het auteursrecht is simpelweg niet gecreëerd om dergelijke commerciële productnamen te beschermen.

Ter illustratie:

Chocomel is een merknaam die merkenrechtelijke bescherming geniet, maar het is eveneens een productnaam. In het geval dat Chocomel niet als merk geregistreerd was, had het als productnaam geen bescherming kunnen genieten waarschijnlijk. Het is immers niet een dusdanig creatieve keuze van de maker dat er sprake is van een auteursrechtelijk relevant werk.

Welke mogelijkheden zijn er dan wel?

Men kan met een beroep op artikel 6:162 BW proberen aan te tonen dat het overnemen of het navolgen van een onderscheidingsteken of -middel onrechtmatig is. De vraag of het gebruik van een bepaald onderscheidingsteken of middel of naam onrechtmatig is, hangt af van meerdere factoren. Vooral de bekendheid van een bepaald teken of naam kan bijdragen aan de onrechtmatigheid van het gebruik van een vergelijkbaar teken of naam. Over een bekend teken zal immers sneller verwarring ontstaan dan een onbekende productnaam. In dat geval zal er dus ook eerder sprake zijn van onrechtmatig gebruik.

Daarnaast is ook het publiek waarvoor het product of naam ontwikkeld is relevant voor de vraag of er sprake is van ontoelaatbaar gebruik van een onderscheidingsteken zoals een productnaam.

Zelfs dan zal een dergelijk beroep niet snel gehonoreerd worden. De Hoge Raad heeft bepaald dat aanhaken of aanleunen in beginsel niet onrechtmatig is. Indien er bijkomende omstandigheden zijn, zal het gebruik van een vergelijkbare productnaam mogelijk wel onrechtmatig zijn, maar dat zal niet gemakkelijk zijn om te bewijzen. Het idee is vooral dat men in die gevallen bescherming had moeten zoeken via de wettelijk intellectuele eigendomsrechten, zoals in dit geval het merkrecht.

Conclusie

Het beschermen van een product met een bepaalde feel en look is niet mogelijk, dit vanwege het feit dat stijlen en ideeën niet te beschermen zijn. Het beschermen van een productnaam is lastiger, tenzij u een merkrecht aanvraagt. Het zal in die gevallen moeten gaan om productnamen die al een zodanige bekendheid genieten, dat het onrechtmatig wordt om daarvan te willen profiteren.

Als u een productnaam wilt beschermen is het dus vooral raadzaam om een merkenrecht aan te vragen. Wij kunnen u adviseren over de te nemen maatregelen om uw productnaam of bedrijfsnaam te registreren en te beschermen.

By |2018-03-28T08:12:56+00:00 11 december 2017|